YUSUF ATILGAN

1921-1989

YUSUF ATILGAN, 1921’de Manisa’da doğdu. Manisa Ortaokulu’nu 1936’da, Balıkesir Lisesi’ni 1939’da, ikinci sınıfından sonrasını askerî öğrenci olarak sürdürdüğü İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü de 1944'te tamamladı. Akşehir Maltepe Askerî Lisesi’nde bir yıl edebiyat öğretmenliği yaptı. 1946'da Manisa’nın Hacırahmanlı köyüne yerleşerek burada çiftçilik yapmaya başladı. 70’li yılların sonlarına doğru İstanbul’a döndü, Milliyet, Can gibi yayınevlerinde çevirmenlik, editörlük yaptı. Yusuf Atılgan, Tercüman gazetesinin 1955'te düzenlediği öykü yarışmasında “Evdeki” öyküsüyle birincilik (Nevzat Çorum adıyla katılmıştır), “Kümesin Ötesi” öyküsüyle de (Ziya Atılgan adıyla) dokuzunculuk kazandı. Yunus Nadi Roman Armağanı’na değer görülen ilk romanı Aylak Adam’ı 1959’da, ilk öykü kitabı Bodur Minareden Öte’yi 1960'ta yayımladı. İkinci romanı Anayurt Oteli, 1973'te basıldı. Edebiyatımızın çağdaş klasiklerinden biri sayılan Yusuf Atılgan’ın bütün öyküleri Eylemci adıyla 1992'de yeniden basıldı. Tek çocuk kitabı Ekmek Elden Süt Memeden ise 1981'de çocuk okurlara ulaştı. Yusuf Atılgan, Canistan adlı romanını çalıştığı sırada, 1989'da İstanbul’da hayatını kaybetti.

ANAYURT OTELİ

Manisa’daki tarihi Anayurt Oteli, İstasyon Meydanı’ndan şehir merkezine uzanan bir sokakta yer almaktaydı. Yapı, 1839 yılında Tanzimat Fermanı’nın ilanının ardından konak olarak inşa edilmiş; 1923’te Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte otele dönüştürülerek hizmet vermeye başlamıştır. 1980’li yıllara kadar faaliyetini sürdüren otel, bu dönemden sonra yıkılmış ve yerine Anavatan Apartmanı inşa edilmiştir.

Söz konusu yapı, Yusuf Atılgan’ın Anayurt Oteli adlı romanında da önemli bir yer tutar. Romanın kahramanı Zebercet’in yaşadığı, çalıştığı ve içsel yolculuğunu sürdürdüğü bu mekân; hem romanın geçtiği olaylar hem de karakterin psikolojik derinliği açısından büyük bir öneme sahiptir. Otelin yıkılarak yerine bir apartman yapılması, yalnızca tarihi bir yapının değil, aynı zamanda edebiyatla özdeşleşmiş kültürel bir belleğin de ortadan kalkmasına neden olmuştur.